Czy telewizja może być zagrożeniem ?
 
Telewizja jest obecnie najpopularniejszym środkiem masowego przekazu. Łatwość odbioru przez widza przekazywanych treści, atrakcyjność obrazu oraz możliwość korzystania w domu (nawet maleńkie dzieci, które jeszcze nie chodzą potrafią pilotem włączyć telewizor) powodują, że inne massmedia schodzą na dalszy plan (mam na myśli książkę, czasopisma, radio, kino).
Stąd coraz większa liczba osób jest poddawana telewizyjnej presji. Wielką widownię może nawet największą stanowią dzieci. Już od najmłodszych lat zbyt dużo czasu poświęcają telewizji. To powoduje, że coraz bardziej nasilają się negatywne wpływy telewizji na rozwój psychiczny dziecka. Stąd powinny być tendencje do ograniczenia dostępu do niej. Do tej pory problem szkodliwych wpływów telewizji na telewidza był traktowany marginalnie .
Początkowo telewizja służyła wyłącznie celom rozrywkowym. Odbiorca znajdował programach telewizyjnych: widowiska, informacje dotyczące wydarzeń politycznych, gospodarczych czy kulturalnych. Stopniowo obok TV rozrywkowej zaczęła się pojawiać telewizja oświatowa, rozumiana jako nowoczesny środek kształcenia i użytkowania. Coraz więcej bodźców płynących z TV i coraz bardziej bierny ich odbiór wpływa na ubezwłasnowolnienie widza. Wiąże się to z silnym oddziaływaniem TV na psychikę człowieka. Podczas oglądania TV najczęściej i najwięcej do stracenia mają dzieci, a wynika to z właściwości ich psychofizycznego rozwoju. U małych dzieci- biernych oglądaczy, agresywne dźwięki, migotający obraz r11;ekran, powoduje powstawanie rozstroju systemu nerwowego i silnie zaburzają prawidłowy rozwój. Mali widzowie głęboko przeżywają obrazy niosące ze sobą duży ładunek emocjonalny. Wzory norm społecznych przedstawionych przez telewizję powodują, że dzieci naśladują zachowanie bezkrytycznie. Nie zdołały w swoim życiu zebrać jeszcze tylu własnych doświadczeń, aby przekonać się, że to jak reagujemy jest wypadkową wielu (czasem skrajnie różnych) odbieranych przez nas informacji. Sceny grozy, niektórych programów powodują uczucie lęku, zaburzenia snu ,bóle głowy, nadpobudliwość, płacz , gniew itp., a przede wszystkim czyny naśladowcze bohaterów z telewizji.
Nieruchoma postawa przy oglądaniu TV doprowadza również do wad postawy (okrągłe plecy, zapadnięcie klatki piersiowej , spadek pojemności życiowej płuc), zmęczenie wzroku, zwiotczenie mięśni. Również niebezpieczne są bodźce słabsze, ale systematyczne i długotrwałe oddziaływujące na małego widza. Niemożność rozładowania uczuć podczas oglądania TV zaburza zachowanie dziecka. Może nastąpić gwałtowne wyładowanie nie emocjonalne i ruchome, bądź stępienie wrażliwości dziecka na silne bodźce. Odbija się to na jego kontaktach społecznych. Dziecko przejawia nieadekwatne zachowanie do zaistniałej sytuacji. Naturalną konsekwencją takiego wpływu będą również zmiany w zakresie myślenia i mówienia. Wypowiedzi są stereotypowe. Stawiane przez dzieci pytania są powierzchowne, a wypowiedzi zbytnio je nie interesują. Inny szkodliwy wpływ telewizji w wieku rozwojowym, które należy brać pod uwagę to:
- zaburzenie komunikacji, gdyż dialog z ekranu jest zawsze jednostronny
- zniekształcenie wyobraźni i aktywności twórczej-nie jest ona potrzebna do odbioru programów TV mających formę nadające się do bezpośredniego przyswajania.
- upośledzenie prawidłowej mowy u najmłodszych dzieci szczególnie tych którym pozwala się oglądać wiele filmów wideo.
- kształcenie podatności na sugestie i bezkrytyczność
- indukcja zachowań agresywnych, fobii, lęków związanych z treściami oglądanych filmów i programów
Dużo przemocy zawierają z pozoru niewinne kreskówki Walta Disneya oraz Hanna-Barbera, w których skutki agresji dla ofiar są przejściowe, a jako negatywne następstwo dla agresora występuje bardzo często zorganizowany lub przypadkowy odwet. Te 2 cechy powodują, że omawiane filmy pełnią funkcję rozrywkową, a wadliwe wychowawczą. Na podstawie oglądania omówionego programu mało dojrzały widz może sobie sformułować wizerunek idealnego skutecznego społeczeństwa. Będzie to raczej napastnik niż ofiara, bo napastnik jest pokazany w bardzo atrakcyjny dla widza sposób. Bohaterowie r11; napastnicy są przystojni, ładni, na luzie, umieją się zachować w każdej sytuacji. Stanowią atrakcyjny model dla młodych widzów. Przemoc w telewizji wydobywa na światło dzienne najciemniejsze strony ludzkiej natury. Wyzwala wyrachowanie, obojętność, chłód uczuciowy i egoizm. W tych antywzorach nie ma poczucia winy, wyrzutów sumienia, litości dla ofiar.
Rodzice powinni zastanowić się, czy w wychowaniu dzieci nie wyręczają ich ulica, telewizja i kasety video. Pamiętamy o tym, że to dorośli decydują o rdawce telewizjir1; jaka jest aplikowana dzieciom. Sądzę, że świadome i przemyślane dobieranie programów, zarówno pod względem treści, czasu ich trwania i żelazna konsekwencja w ograniczaniu do niezbędnego minimum kontaktów TV, może zmniejszyć szkodliwe działanie telewizji na dziecko. Dlatego poruszyłam ten problem, ponieważ jako wychowawca zauważyłam, że dzieci wiernie odzwierciedlają zachowanie swoich idoli i idolek z TV przez co rodzi się w dzieciach wiele agresji wobec swoich rówieśników, a nawet wobec siebie.
Właściwe korzystanie z programów TV przez dziecko wpływa znacząco na rozwój wszystkich sfer jego osobowości. Należy tu głównie wymienić:
- dostarczanie nowych wiadomości jednocześnie pomagać w rozumieniu wielu pojęć,
- rozwijanie i wzbogacanie czynnego i biernego słownika dziecka oraz pomaganie wiązaniu zadań i faktów w logiczną całość,
- rozwijanie zainteresowań i zdolności poznawczych,
- kształtowanie postaw społeczno-moralnych
- dostosowanie tematów i wyzwalanie chęci zabaw.
Znajomość tego tematu może ustrzec młodych widzów i nas samych przed niebezpieczeństwem bezkrytycznego odbioru programów oraz przed sterowaniem przez telewizję naszym życiem.

Opracowała: Anna Rymarczyk