Grupy rówieśnicze występują zazwyczaj w małych grupach społecznych. Członków łączy więź społeczna i określony system wartości, stykają się ze sobą i oddziaływają na siebie przez kontakt osobisty.
Grupa dostarcza wzorców zachowania, zaspokaja potrzebę przynależności i aktywności, umożliwia występowanie procesu identyfikacji i adaptacji.
Grupa rówieśnicza jest więc źródłem tworzenia postaw i inicjatorem działania według własnych norm.
Uczestnictwo w grupie zaspokaja szereg istotnych potrzeb danego dziecka. Znajduje ono w grupie zrozumienie i pomoc, zyskuje możliwość nieskrępowanej wymiany myśli, odczuwa współdźwięczność emocjonalną z pozostałymi członkami grupy, pozbywa się uczucia osamotnienia. Uzyskując w grupie określone miejsce oraz określoną rolę do wypełnienia, członek grupy wydatnie wzmacnia swą równowagę.
Wreszcie wie, czego od kogo należy oczekiwać. W przypadku niepowodzenia może liczyć na poparcie. Znajduje w grupie dogodne punkty odniesienia dla samooceny. Ma możność uzyskania popularności realizując wartości obowiązujące w grupie.
Grupy zabawowe dzieci od trzech lat poczynając umożliwiają zaspokojenie bycia w zespole. Zwłaszcza wiek przedszkolny to okres, w którym charakterystyczną cechą dziecka jest nie tylko łatwość uczenia się nowych zachowań, ale również duża trwałość cech wówczas ukształtowanych w grupach rówieśniczych.
Każda faza rozwojowa posiada przypisane, specyficzne dla niej formy zachowania. Warunkiem progresywnych zmian w osobowości człowieka jest realizowanie określonych zadań rozwojowych. Zadania te w dziecięcych grupach dokonywane są podczas zabawy. Następuje tu podział ról i zadań według zainteresowań dzieci. We wzajemnych interakcjach dzieci naśladują dorosłych, uczą się postępowania i zachowań obowiązujących w świecie dorosłych.
Grupa rówieśnicza obok rodziny wywiera największy wpływ na zachowania i postawy swoich członków. Grupy rówieśnicze są zjawiskiem występującym we wszystkich fazach uspołeczniania dzieci i młodzieży, poczynając od wieku przedszkolnego, poprzez wiek szkoły podstawowej i średniej aż do fazy starszej adolescencji u młodzieży studiującej.


Na podstawie "Zarysu socjologii edukacji i zachowań społecznych" R. Woźniaka opracowała Elżbieta Przysowa